Verdergaan naar hoofdinhoud
Banner_Indoorpol
Zoeken
Onthaal
Methodologie
Micro-organismen
Woning
Gebouwen en kantoren
Andere omgevingen
Infofiches
  

De aanwezigheid van micro-organismen in de door de mens gecreëerde omgevingen is in de loop der jaren een probleem voor de volksgezondheid geworden

Broeinesten en milieus die de betrokken kiemen gaan bevorderen vinden we in het leefmilieu. Door de aanwezigheid van deze micro-organismen of door de substanties die zij produceren kunnen gezondheidsproblemen ontstaan of deze bevorderen en dit op korte, middellange maar soms ook op zeer lange termijn. Vermoeidheid, migraine, conjunctivitis, rhinitis, allergieën, allergische astma, alveolitis, legionellose, diverse intoxicaties, kankers, enz. zijn stuk voor stuk ziektebeelden waarvan de etiologie milieugebonden zijn.

Van de vele leefomgevingen vormgegeven door de mens heeft de woning en de mogelijke gevaren ervan voor de gezondheid betrekking op iedereen. Vocht is een onontbeerlijke factor voor heel gevarieerde microbiële ontwikkelingen. Een voorbeeld: recente studies met betrekking tot schimmels wijzen op een heel duidelijk verband met respiratoire pathologieën en symptomen van astma. Schimmels vormen een bron voor allergenen, vluchtige organische componenten en toxines. De meest voorkomende schimmels in vochtige woningen zijn Cladosporium sphaerospermum (pleisterwerken, stoffen, voegen ter hoogte van douches en vensters,...), Aspergillus versicolor (pleisterwerk), verschillende soorten van Penicillium (pleisterwerk, hout, stoffen, leder, ...), Stachybotrys chartarum (behangpapier, heel vochtig karton). Vaak zijn mijten (voorraadmijten), die zich met dergelijke schimmels voeden, aanwezig maar andere species verkiezen huidschilfers (Dermatophagoides) en worden soms in overvloed aangetroffen in beddengoed, tapijten en zetels. Mijten vormen ook een erkende hoofdoorzaak van repiratoire allergieën in de woning evanals bacteriën. Terwijl wij tot op heden hun aanwezigheid op vochtige muren lijken te hebben onderschat, heeft iedereen al horen spreken van legionellose of veteranenziekte. De legionellabacterie kan zich ontwikkelen in warmwaterreservoirs. De ziekte wordt opgelopen door inademing, bij voorbeeld onder de douche, van microwaterdruppels die de pathogene bacterie bevatten.

De blootstelling aan heel uiteenlopende micro-organismen uit het leefmilieu kan ook plaatsvinden in het kader van de de beroepsactiviteit.

De voedingsmiddelensector. Landbouwers en veehouders worden regelmatig blootgesteld aan thermofiele micro-organismen die zich bij voorbeeld hebben vermenigvuldigd in vochtig voeder waarvan de temperatuur tijdens de gistingen is toegenomen. Bacteriën (Thermoactinomyces vulgaris), of schimmels (Aspergillus fumigatus) zijn vaak betrokken bij extrinsieke alveolitisgevallen (of boerenlong). Deze pathologieën  worden ook aangetroffen in de opslagketen (bij voorbeeld in graansilo's), het transport en de verwerking van voedingsmiddelen tot afgewerkte producten. Dit is ook het geval voor de afvalketen, of het nu gaat om de ophaling, opslag, sortering of verwerking (compostering) …

Ook de tertiaire sector blijft niet gespaard. Kantoorgebouwen, uitgerust met centrale luchtbehandelingsinstallaties en vooral deze met luchtbevochtigers, zijn soms de bron van heel specifieke microbiële ontwikkelingen. Exophiala jeanselmei, Phialophora, Acremonium, Fusarium zijn allemaal schimmels die kunnen worden geïsoleerd in luchtbevochtigers, soms in aanwezigheid van bijzonder hoge concentraties van bacteriën en bij de meest ernstige vormen van besmetting, in aanwezigheid van protozoa, nematoden, mijten, algen, …

Gemeenschapsruimten en in het bijzonder zij die gevoelige bevolkingsgroepen opvangen (kinderdagverblijven, scholen, rusthuizen) verdienen extra aandacht (Legionella, schimmels, …).

In ziekenhuizen vormen de nosocomiale ziekten (antibiotica-resistente bacteriën, Aspergillus fumigatus, …) een steeds zorgwekkender onderwerp, te meer omdat recente studies wijzen op het feit dat deze bacteriën buiten de muren van de ziekenhuizen treden en zich in het leefmilieu verspreiden.

De industrie gebruikt fabricatieprocedés die ook belangrijke accidentele ontwikkelingen van micro-organismen kunnen veroorzaken. Dit is het geval bij de verwerking van metalen stukken die het gebruik van koelvloeistoffen vereisen die mettertijd besmet geraken door talloze bacteriën en hun toxines (endotoxines). Op het vlak van de schimmels is het genus Fusarium er niet vreemd. Hier treft men ook de problematiek aan van warm water en koeltorens besmet met Legionella pneumophila, Pseudomonas, …, evenals de problematiek van de luchtbehandeling en in het bijzonder van de luchtwassers.

 
 
 Laboratorium
 staalname douche Legionella
 Staalname sanitair warm water op een industriële site (legionella)
 
 Belangrijke schimmelcontaminatie in een keuken